راهبردشناسی دشمن در جریان کربلا

یادداشت منتشر شده در خبرگزاری رسا

اربعین یادآور گردن کشی باطل علیه حق است، یادآور فریاد «من ناصر ینصرنی». یادآور محرم، ماهی که در آن  خون محبوب‏ترین سلالۀ آدم توسط پست‌ترین و شقی‏ترین افراد، مباح شمرده شد.

حکومت فاسد وقت، قبل از شروع جنگ با سیدالشهدا%، نبردی نرم و عملیات روانی را علیه حضرت برنامه‏ریزی کرد. نبردی که البته از زمان معاویه بر علیه خاندان رسالت انجام گرفت و در آن، معاویه تمام تلاش خود را به کار گرفت تا با تبلیغات مختلف، ایجاد شایعات، ترور شخصیت و دروغ پردازی و تهمت زدن، چهرۀ امیرالمؤمنین% را تخریب کند. در اینجا نیز حکومت وقت ابتدا تلاش نمود تا اینگونه القاء کند که حضرت بر علیه خلیفه خروج کرده، و هر کس بر علیه خلیفه خروج کند، از دین خارج، و قتال با او واجب است. از این رو با گرفتن فتوای حلال بودن خون پسر پیامبر، رنگ و لعاب شریعت به جنایت خویش بخشیدند تا دلیلی باشد برای همراه کردن دنیا طلبان بی‌بصیرت با خود.

این شگرد بنی‏امیه بود که با تولید شایعه و تبلیغات دروغین و نیز با زر و سیم، مردم ناآگاه را با خود همراه می‏کرد. زمانی اجداد آنان در مقابل پیغمبر ایستادند، زمانی هم فرزند نابکار و پلید ابوسفیان در مقابل امیرالمؤمنین% ایستاد و ایشان را با تیلیغات سوء خویش متهم می‏کرد تا آنجا که که مردم را به سبّ وی واداشت و مردم هم سبّ علی% را همانند ذکر، تلقّی کرده، انجام می‏دادند.

تبلیغ به معنى رساندن و منتقل کردن افکار و عقاید و بازگو کردن ایده‏ها براى دیگران و سعى در گسترش و جاودانه ساختن آنها است.[۱] که این تعریف در نگاه استکباری آمیخته می‏شود با گذاره‏هایی چون تحریف، تحمیل، شستشوی مغزی و… که کاملاً با اهداف تبلیغ در نگاه اسلامی در تضاد است.

تبلیغ در نگاه اسلام همراه است با ایجاد زمینه‏های صحیح شناخت، ارتقاء علم و معرفت جامعه هدف، کشف استعدادها و فراهم آوردن بستری برای فعلیّت بخشیدن به آنها. تبلیغات روشمند این قابلیت را دارد که موج مردمی را با خود همراه سازد، اما این کار، گاهی به بهای تحریف، دروغ، مبالغه و… می‏انجامد و این همان سیاست ماکیاولیستی «هدف وسیله را توجیح می‏کند» است که با مبانی و اهداف تبلیغی اسلام در تضاد است.

افرادی که تصویری منفی و یا مثبت از یک گذاره ارائه می‏دهند و یا در صدد آن هستند تا یک سری از مسائل را عرفی و تبدیل به ادبیات غالب کنند، اغلب با ادبیاتی خاص به این کار مبادرت می‏ورزند مانند بیان مطالب با پیشینۀ ناقصی از آن، داستانهای گزینشی، بیان خاطرات فاقد منبع موثق و یا از افرادی که دیگر در قید حیات نیستند، ایجاد ترس از یک گذاره در جامعه همانند ایجاد رعب و وحشت در اذهان عمومی از حملۀ آمریکا و یا اسرائیل، امید دادن افراد به یک گذاره و… مثلاً در سالهای اخیر شاهد تلاش جریانهای خاصی بودیم تا با تبلیغات خود چهره شیطان بزرگ یعنی آمریکا را از پلشتی‏ها تطهیر کرده و اینچنین القاء کنند که ملت ایران برای نجات از مشکلات اقتصادی و… خود نیازمند رابطه با آمریکاست و لو با باج دادن به غرب و جهان سلطه. و با همین تبلیغات دروغین بود که اذهان عموم جامعه را به سمت پذیرش برجام و رای و اعتماد به کسانی که از این معاهده استقبال می­کردند و مردم را از خطر جنگی فرضی !! می­هراساندند سوق دادند.

این جریانات که شدیداً تحت تاثیر تفکرات لیبرالیزم هستند در سالهای اخیر همچنین باعث ترویج برخی از اصطلاحات بودند که با روح و ادبیات اسلامی همخوانی نداشت که البته اگر بخواهیم وارد آن شویم سیر بحث در این مقاله عوض می‏گردد.[۲]

تبلیغات منفی دستگاه یزید علیه امام

وقتی یزید موفق به اخذ بیعت از امام نگردید، تبلیغات مسمومی را علیه امام(ع) پی گرفت. از اتهام به شورش و عهد شکنی و تشنج در جامعه و به خطر انداختن وحدت اسلامی و خارج شدن از دین تا جعل حدیث و ترویج مکتب جبرگرایی برای توجیه جنایات خویش.

وقتی امام از مکه خارج شد نمایندگان حاکم مکه به ایشان گفتند:« لاتتَّقی اللهَ؟ تَخرُجُ عن الجماعه و تُفَرِّقُ بین هذه الامّه»[۳]؛ آیا از خدا نمیترسی که از جماعت مسلمین خارج شدی و بین امت تفرقه ایجاد میکنی؟ همچنین زمانی که ابن زیاد، مسلم بن عقیل را دستگیر کرد به وی خطاب کرد:« یا شاقّ خَرجتَ علی امامکَ و شقفتَ عصا المسلمین[۴]؛ ای طغیانگر بر امام خود خروج کردی و اتحاد مسلمین را زائل ساختی». لذا امام در بیان اهداف قیام خویش و مقابله با تبلیغات دشمن چنین میفرمایند که:«إِنِّی‏ لَمْ‏ أَخْرُجْ‏ بَطِراً وَ لَا أَشِراً وَ لَا مُفْسِداً وَ لَا ظَالِماً وَ إِنَّمَا خَرَجْتُ أَطْلُبُ الصَّلَاحَ فِی أُمَّهِ جَدِّی‏[۵]…؛ من برای خودخواهی و خوش گذرانی و فساد و ستم خروج نکردم» از این بیانات امام برمیآید که تا چه اندازه تبلیغات بنی امیه بر علیه ایشان مسموم و قوی بوده است.

مهم‏ترین ابعاد تبلیغات دشمن

۱) تبلیغ علیه اسلام و قرآن

با آمدن اسلام و نزول قرآن، دشمنان غرق در دنیا شده تبلیغات تخریبی و سوء خود را آغاز کردند و در این راه از هر اقدامی بهره می‏بردند. قرآن کریم در این باره می‏فرماید: ]قالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَ الْغَوْا فِیهِ لَعَلَّکُمْ تَغْلِبُونَ[؛[۶] «و آنان که کفر ورزیدند به مردم سفارش مى‏کردند که هنگام شنیدن صداى قرآن به آن گوش ندهید و جار و جنجال کنید به طورى که صداى شما بر صداى قرآن غلبه کند [و در نتیجه کسى آن را نشنود].»

کلمه «الغوا» امر از مصدر «لغو» است، و لغو به معناى هر چیزى است که اصل و ریشه‏اى نداشته باشد، و در کلام به معناى آن گفتارى است که معنا نداشته باشد. وقتى گفته مى‏شود «لغى»، و «یلغو»، «لغوا» معنایش این است که کار لغو کرد، و مى‏کند. و کلمه «هذا» که اشاره به قرآن است، و دوباره نام قرآن را آوردن، «این قرآن»، دلیل بر این است که کمال عنایت را به قرآن و از بین بردن آن داشته‏اند.[۷]

یعنى هنگامى که کافران آیات قرآن را می‏شنویدند، و درک می‏کردند که قرآن داراى یک جاذبه و حقیقت مخصوصى است که هر شنونده‏اى را به خود جذب می‏نماید اینگونه تبلیغات سوء به راه می‏انداختندکه اصلا به تلاوت آیات این قرآن گوش ندهید. بلکه به هنگام تلاوت قرآن، شروع به سر و صدا و قیل و قال کنید، تا شاید به این وسیله بر قرآن و آورنده آن غالب شوید.

امروز نیز استکبار جهانی تمام قوا و امکاناتش را در راه تبلیغات سوء علیه اسلام و قرآن بسیج کرده. از تشکیل گروه‏های جنایت کار تکفیری برای زشت نشان دادن اسلام به دنیا تا تولید فیلمها و انیمیشن و بازیهای مختلف با پیام­های ضد اسلامی و ایجاد صدها شبکه مجازی و ماهواره‏ای برای تبلیغ بر علیه اسلام.

بودجه برخی فیلمهای ضد انقلاب اسلامی مانند آواتار و ۲۰۱۲ که در آنها امریکا و اسرائیل به عنوان منجی دنیا معرفی می‏شوند، معادل بودجه یک ساله وزارت فرهنگ کشورمان بوده است.[۸]

مقام معظم رهبری در این باره می‏فرماید:

«امروز ایادی استکبار جهانی در همه جا در برابر اسلام موضع انفعالی دارند و کینه ورزی آنان با اسلام، چه با شیوه‏های فرهنگی و چه سیاسی با زور و سرنیزه، از روی احساس ترس و ضعف در برابر موج فزاینده‏ی اسلام است».[۹] از این رو تمامی مسلمانان در در سراسر نقاط جهان باید نسبت به این مسئله حساس باشند و اقدامات مخرب دشمن در قالب کتاب، فیلمها و تبلیغات منفی دیگر را بشناسند و در مقابل آن اقدام لازم را به عمل بیاورند.

۲) تبلیغ علیه پیامبر-

از دیگر موارد تبلیغات منفی دشمن، تبلیغ بر علیه شخص پیامبر اکرم است که در برنامه‏های دشمن، به صورت یک سیاست درآمده است که بخشی از اهداف آنان از این کار، رو در رو قرار دادن جهان اسلام و مسیحیت و دمیدن در شیپور جنگهای صلیبی نوین می‏باشد و برای تضعیف اسلام، بدلیل هراس از تسخیر قلوب مردم سراسر دنیا توسط اسلام، حمله به شخص پیامبر را در دستور کار خود قرار دادند.

دشمنان پیامبر در زمان ایشان نیز به وی اتهامات زیادی می‏زدند و در این راستا تبلیغات زیادی انجام می‏دادند از قبیل «متهم کردن ایشان به جنون» چنانچه قرآن کریم می‏فرماید: ]وَ قالُوا یا أَیُّهَا الَّذِی نُزِّلَ عَلَیْهِ الذِّکْرُ إِنَّکَ لَمَجْنُونٌ[؛[۱۰] «و گفتند: اى مردى که قرآن بر تو نازل شده حقا که تو دیوانه‏اى.» و یا تهمت «شاعر بودن» که قرآن کریم به آن اشاره می‏فرماید: ]وَ یَقُولُونَ أَ إِنَّا لَتارِکُوا آلِهَتِنا لِشاعِرٍ مَجْنُونٍ[؛[۱۱] «و مى‏گفتند: آیا به خاطر شاعرى دیوانه خدایمان را ترک گوییم؟» و نیز اتهام «ساحر بودن»: ]وَ قالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلْحَقِّ لَمَّا جاءَهُمْ إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِینٌ[؛[۱۲] «و کسانى که به خدا کافر شده بودند، چون سخن حق بر آنها نازل شد گفتند این چیزى جز جادویى آشکار نیست.» و یا اتهامات و تبلیغات منفی دیگری که به‏صورت گسترده علیه پیامبر انجام می‏گرفت که موارد و مصادیق آن در قرآن زیاد است.

۳) تبلیغ علیه شیعه

شیعه هراسی از دیگر ترفندهای تبلیغاتی ایادی استکبار و عوامل تکفیری آنان می‏باشد.

امام خامنه‏ای در این رابطه می‏فرماید:

«ترساندن سنّی از شیعه از استراژدی‏های سیاست آمریکا و بریتانیاست.»[۱۳]

ایشان در جای دیگری می‏فرماید:

«امروز در دنیاى اسلام براى اینکه دستگاه‌هاى استکبارى به هدفهاى استکبارى خودشان برسند، براى اینکه مشکلات خودشان را پوشیده و مخفى نگه دارند، در میان مسلمانان اختلاف ایجاد می‏کنند؛ شیعه‌هراسى به‌وجود مى‌آورند، ایران‌هراسى به‌وجود مى‌آورند، براى اینکه رژیم غاصب صهیونیستى را محفوظ نگه‌دارند، براى اینکه تضادهایى که سیاستهاى استکبارى را در این منطقه به شکست کشانده است، به‌نحوى حل کنند.»[۱۴] اسرار برخی از جهال شیعه بر رسومات غلط و باطلی چون قمه­زنی در ایام محرم و نیز کج فهمی از مفهوم برائت از دشمنان ائمه و ایجاد تفرقه و ضربه به وحدت مسلمین بواسطه توهین به مقدسات برادران اهل تسنن که تماما در راستای اهداف استعماری غرب و عمال تکفیری آنان است، از جمله مسائلی است که باعث وهن تشیع و ضربه به پیکره آن و عاملی برای تقویت شیعه هراسی در دنیاست.

۴) تبلیغ و ترویج جدایی دین و اخلاق از سیاست

سیاست عبارت از تدبیر، سرپرستى، برنامه‏ریزى و سامان بخشیدن به امور جامعه و دین اسلام نیز مجموعه‏اى است از عقاید، احکام و اخلاق که سلسله‏اى از باورها، قوانین و اصول ارزشى را در بر مى‏گیرد و از مبدئى وحیانى توسط پیامبر اسلام دریافت شده است و آن حضرت ضمن ابلاغ، وظیفه تعلیم، تفسیر و اجراى آن را نیز بر عهده داشته است.[۱۵] میتوان مدعی شد که یکی از مهمترین مهورهای تیلیغاتی دشمن بر علیه اسلام مهور جدایی دین از سیاست است. آیات زیادی بر نفی جدایی دین از سیاست دلالت می‏کند که ما به پاره‏ای از آنها اشاره می‏کنیم:

* ]وَ مَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُون[؛[۱۶] «و آنها که به احکامى که خدا نازل کرده حکم نمى‏کنند کافرند.»

* ]یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم[؛[۱۷] «اى کسانى که ایمان آورده‏اید! اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر خدا و صاحبان امر را.»

شریعت مبین اسلام سیاست را در هیچ یک از شئونش خالی از اخلاق نمی‏داند، بلکه سیاست در نزد اسلام کاملا ملازم با اصول اخلاقی و در محور اخلاق است. چـنـان کـه اهـداف عـالى حـکـومـت صـالحـان را گـسـتـرش فضایل اخلاقى و انهدام رذایل دانسته، مى‏فرماید: ]اَلَّذیـنَ اِنْ مَّکَّنـّاهـُمْ فـِى الْاَرضِ اَقـامـُوا الصَّلوهَ وَ اتـَوُاالزَّکـوهَ وَ اَمـَرُوا بـِاْلمـَعـْرُوفِ وَ نـَهـَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ لِلّهِ عاقِبَهُ الْاُمُورِ[؛[۱۸] «همان کسان که اگر در زمین به آنان قدرت ببخشیم، نماز برپا مى‏دارند و زکات مى‏دهند و امر به معروف و نهى از منکر مى‏کنند که فرجام کارها از آن خداست.»

و در جایی دگر نخستین شرط شایستگى رهبران منصوب از طرف خویش را عصمت دانسته و با صراحت، رهبری ستمگران را حرام دانسته می‏فرماید: ]قَالَ ‏لَا یَنالُ‏ عَهْدِى‏ الظّالِمینَ[؛[۱۹] «عهد من به ستمگران نمى‏رسد.»

در نظام سیاسی اسلام، اخلاق و سیاست آنچنان باهم پیوند دارند که پیامبر عظیم الشان اسلام که خود حاکم حکومت اسلامی هستند می‏فرماید: ]إنَّما بُعِثتُ لاُتَمِّمَ مَکارِمَ الخلاقِ؛[۲۰] به‏راستى که من براى به کمال رساندن مکارم اخلاق مبعوث شده‏ام.»

این آیات و آیات دیگری که از آوردن آن صرف نظر می‏‏کنیم، به وضوح دلالت بر رابطۀ تنگاتنگ دین با سیاست و پوچ بودن ادعای جدایی این دو دارد. سیاست دولت غاصب امویه مصداق بارز تفکر جدایی سیاست از مقوله دین و اخلاق است، حکومتی که حاکم آن آشکارا قمار، شرب خمر و… انجام می‏دهد و به هیچ یک از دستورات دین حتی در ظاهر پایبند نیست. و به تعبیر شهید مطهری در کتاب امامت و رهبری: «کسانى که حامل مواریث و حافظ مواریث معنوى اسلام بودند از سیاست دور ماندند و در کارها نمى‏توانستند دخالت کنند و کسانى که زعامت و سیاست اسلامى در اختیار آنها بود از روح معنویت اسلام بیگانه بودند و تنها تشریفات ظاهرى را از جمعه و جماعت و القاب و اجازه به حکّام اجرا مى‏کردند. آخرالامر کار یکسره شد و این تشریفات ظاهرى هم از میان رفت و رسماً سلطنت‏هایى به شکل قبل از اسلام پدید آمد و روحانیت و دیانت به کلّى از سیاست جدا شد. از اینجا است که مى‏توان فهمید بزرگ‏ترین ضربه‏اى که بر پیکر اسلام وارد شد از روزى شروع شد که سیاست از دیانت منفک شد. در زمان ابو بکر و عمر اگر چه هنوز سیاست و دیانت تا حدّى توأم بود ولى تخم جدایى این دو از زمان آنها پاشیده شد».[۲۱]

در عصر امویه کار به جایى رسید که نه تنها سیاست و حکومت، براساس دین ؛ بلکه بر ضد دین به کار گرفته شد و با آنچه ارزش و معنویت اسلام به حساب مى‏آمد مبارزه شد. امام حسین (ع) در این باره فرمود:

آگاه باشید! اینک هیأت حاکمه سر به فرمان شیطان فرود آورده و فرمان خداى رحمان را فرو گذاشته‏اند؛ درآمد عمومى را به انحصار خویش درآورده و در مصرف آن، راه تبعیض را مى‏پیماید؛ آنچه را خدا حرام شمرده روا گردانیده‏اند و آنچه را حلال و روا شمرده ناروا ساخته‏اند. من در این میان از هر کس سزاوارتر به مبارزه دگرگون کننده و مخالفت آمیزم …[۲۲]

اینجاست که که امام حسین می‏فرماید: «وَ عَلَى الْاسْلامِ السَّلامُ اذْ قَدْ بُلِیَتِ الْامَّهُ بِراعٍ مِثْلِ یَزیدَ؛[۲۳] باید فاتحه اسلام را خواند آنگاه که امت گرفتار راعى‏اى چون یزید گردیده است.» و باز می‏فرماید: «انّى لَمْ اخْرُجْ اشِراً وَ لا بَطِراً وَ لا مُفْسِداً وَ لا ظالِماً وَ انَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْاصْلاحِ فى امَّهِ جَدّى؛[۲۴] از روى سبکسرى و گردنکشى، و نیز براى ایجاد فساد و ستمگرى دست به این قیام نزدم، بلکه براى اصلاح اوضاع امّت جدّم قیام کردم.»‏

متأسفانه، امروز نه فقط ایادی استکبار و عناصر آنان که منافع خود را در ترویج چنین باور غلطی می‏بینند، بلکه برخی از مذهبیون بی‏اطلاع نیز از روی ساده‏اندشی و کج‏فهمی با آنان همسو شده و مروّج چنین افکار پوچی هستند.

* برخی از دیدگاههای امام خامنه ای در مقوله دین و سیاست:

۱) تقدس سیاست دینی؛ «کسانیکه با چهره طرفداری از دین، چنین عنوان میکنند که دین نباید به امور سیاسی بپردازد، خبر ندارند که این شگرد جدید تبلیغات استکباری و استعماری، علیه حاکمیت اسلام و حیات مجدد اسلام است. سیاستی که از دین جدا باشد آلوده است، اما سیاست دینی به همان اندازه مقدس است که عبادت دینی»[۲۵]

۲) سیاست دینی وسیله ای برای کمال؛ «این نکته را باید در نظر داشت و توجه کرد که سلوک سیاسی امیرالمؤمنین از سلوک معنوی و اخلاقی او جدا نیست؛ سیاست امیرالمؤمنین هم، آمیخته‌‌‌‌‌ی با معنویت است، آمیخته‌‌‌‌‌ی با اخلاق است، اصلاً منشأ گرفته‌‌‌‌‌ی از معنویت علی و اخلاق اوست. سیاست اگر از اخلاق سرچشمه بگیرد، از معنویت سیراب بشود، برای مردمی که مواجه با آن سیاستند، وسیله‌‌‌‌‌ی کمال است، راه بهشت است؛ اما اگر سیاست از اخلاق جدا شد، از معنویت جدا شد، آن وقت سیاست‌‌‌‌‌ورزی میشود؛ یک وسیله‌‌‌‌‌ای برای کسب قدرت، به هر قیمت. یکی از خطرهای جدائی دین از سیاست که عده‌‌‌‌‌ای آن را همیشه در دنیای اسلام ترویج میکردند – در کشور ما هم بود، امروز هم متأسفانه بعضی نغمه‌‌‌‌‌هائی را در جدائی دین از سیاست بلند میکنند – همین است که وقتی سیاست از دین جدا شد، از اخلاق جدا خواهد شد، از معنویت جدا خواهد شد. در نظامهای سکولار و بیرابطه‌‌‌‌‌ی با دین، اخلاق در اغلب نزدیک به همه‌‌‌‌‌ی موارد، از بین رفته است»[۲۶]

۳) سیاست درهم تنیده با اخلاق؛ «در مکتب سیاسی امام، معنویت با سیاست در هم تنیده است. در مکتب سیاسی امام، معنویت از سیاست جدا نیست؛ سیاست و عرفان، سیاست و اخلاق. امام که تجسم مکتب سیاسی خود بود، سیاست و معنویت را با هم داشت و همین را دنبال می کرد؛ حتّی در مبارزات سیاسی، کانون اصلی در رفتار امام، معنویت او بود… این درست نقطه ی مقابل سیاستِ کهنه شده و از مد افتاده ی غربی است که بدروغ آن را سیاستِ مدرن می گویند؛ یعنی تفکیک دین از سیاست، و تفکیک دولت از معنویت»[۲۷]

۴) جوشش سیاست از دین نه دین از سیاست؛ «سالهای متمادی سعی کردند که مقوله‌ی دین را از مقوله‌ی سیاست جدا کنند. با اینکه انقلاب اسلامی پیروز شده و سیاست دینی در کشور، محور همه‌ی فعالیتهاست و مسئله الهام‌گیری و سرچشمه پیدا کردن سیاست از دین نه دین از سیاست، بلکه سیاست از دین جزو عرفهای رایج ملتهای مسلمان شده، هنوز دارند تلاش میکنند، بلکه بتوانند این عُرف را بشکنند»[۲۸]

منابع:

[۱]. جنگ روانی، حسین متفکران، زمزم هدایت، قم، چاپ هفتم، ۱۳۸۸ش، ص ۷۹٫

[۲] ۰ همانند جایگزین کردن واژه «طبقه ضعیف» و یا «طبقه آسیب­پذیر» بجای «مستضعفین» و یا بکار بردن «توسعه» بجای «پیشرفت»

[۳] . تاریخ الامم و الملوک، طبری، دار القاموس الحدیث، بیروت، (بی تا)، ج۴، ص۲۸۹

[۴] . الفتوح، اعثم کوفی، دارالکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۰۶ق، ج۵، ص۹۵

[۵] مناقب آل أبی طالب علیهم السلام (لابن شهرآشوب)،ابن شهر آشوب مازندرانى، علامه، قم، چاپ: اول، ۱۳۷۹ ق، ج۴، ص۸۹

[۶]. احزاب/۲۶٫

[۷]. ترجمه تفسیر المیزان‏، سید محمدحسین طباطبایی، مترجم: سید محمد باقر موسوى همدانى،  دفتر انتشارات اسلامى جامعۀ مدرسین حوزه علمیه قم‏، قم‏، ۱۳۷۴ش، ذیل آیۀ شریفه.

[۸]. مصاحبه معاون مرکز مطالعات و برنامه‏ریزی دانشگاه آزاد با خبرگذاری دانشجو، مورخ ۴/۲/۱۳۹۴٫

[۹]. پیام به کنگره عظیم حج، مورخ ۱۴/۴/۱۳۶۸٫

[۱۰]. حجر/۶٫

[۱۱]. صافات/۳۶٫

[۱۲]. سباء/۴۳٫

[۱۳]. اندیشه‏های راهبردی تبلیغ دینی (برگرفته از مجموعه رهنمودهای معظم له تحت عنوان: منشور فرهنگی انقلاب اسلامی- تبلیغ دینی)، انتشارات دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ص ۹۱٫

[۱۴]. دیدار مسئولان نظام و سفرای کشورهاى اسلامى، مورخ ۶/۳/۱۳۹۳٫

[۱۵]. مبانی حکومت اسلامی، حسین جوان آراسته، شریعه حکمت، نسخه الکترونیکی، ص ۲۲٫

[۱۶]. مائده/۴۴٫

[۱۷]. نساء/۵۹٫

[۱۸]. حج/ ۴۱٫

[۱۹]. بقره/ ۱۲۴٫

[۲۰]. مکارم الاخلاق، حسن بن فضل طبرسی، الشریف الرضى‏، قم‏، چاپ چهارم، ۱۴۱۲ق‏، ص۸٫

[۲۱] . امامت و رهبری، مرتضی مطهری، نسخه الکترونیکی، ص ۳۱

[۲۲] . الکامل فی التاریخ، ابن الاثیر، دار صادر، بیروت، ۱۳۸۵ق، ، ج۲، ص۵۵۳

[۲۳]. لهوف، ابن طاووس، ترجمه میر ابو طالبى، انتشارات دلیل‏ما، قم، چاپ اول، ۱۳۸۰ش، ص۸۷٫

[۲۴]. الحیاه، محمدرضا و محمد و على حکیمی، ترجمه احمد آرام، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، تهران، چاپ اول، ۱۳۸۰ش، ج۵، ص۲۵۶٫

[۲۵] – اندیشه های راهبردی تبلیغ دینی(برگرفته از مجموعه رهنمودهای معظم له تحت عنوان: منشور فرهنگی انقلاب اسلامی- تبلیغ دینی)، انتشارات دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، ص ۹۳

[۲۶] – خطبه های نمازجمعه تهران، مورخ ۲۰/۶/۱۳۸۸

[۲۷] – سالگرد ارتحال امام، مورخ ۱۴/۳/۱۳۸۳

[۲۸] – دیدار با روحانیون استان سمنان، مورخ ۱۷/ ۸/۱۳۸۵

منتشرشده توسط

داود موذنیان

مقالات و یادداشتهای یک طلبه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.