حاشیه ای بر حوزه تمدن ساز

در همایشی که چند روز پیش با عنوان «حوزه بین الملل، #حوزه تمدن ساز» در مدرسه امام کاظم (ع) قم برگزار شد، از ضرورت توجه به رویکرد تمدنی اسلام، لزوم داشتن نگاه منظومه ای و فراساحتی، و لزوم توجه به گفتمان بین المللی در حوزه سخن به میان آمد که به حق این لزومات همگی از بایسته¬های ضروری در مسیر #تمدن سازی¬اند. اما سوال اساسی در راه تمدن سازی حوزه این است که آیا حوزه کنونی قابلیت تمدن سازی را دارد؟ آن مفاهیمی که ماهیت تمدن اسلامی حول آنها تشخص پیدا می¬کند امروز تا چه اندازه دغدغه حوزه است؟ البته پرداختن به تمامی آن مفاهیم بنیادین در این مجال نمی¬گنجد اما یکی از آن مفاهیم مهم «#عدالت» و «عدالتخواهی» است. حوزه کنونی تا چه میزان در تبدبل این مفهوم بنیادین به یک گفتمان رایج همت گذارده است؟ و آیا اساسا بحث تمدن سازی اسلامی بدون رویکرد عدالتخواهانه معنا پیدا می¬کند؟
جامعه امروز در حالی گرفتار حجم بالایی از بی¬عدالتی¬های اجتماعی، اقتصادی، قضائی، اختلاسها و تبعیضهای ناروا، مشکلات موسسات اعتباری و سوء مدیریت در سامان بخشی به آنها و … است و از حوزه و روحانیت انتظار فریادهای دادخواهانه و عدالت¬طلبانه خمینی وار دارد که متاسفانه شاهد موضع منفعلانه حوزه است. ثمره این انفعال و عدم موضع انقلابی و عدالتخواهانه، سلب اعتماد مردم از حوزه و روحانیت و بدبینی نسبت به آنهاست. آنان حوزه¬ای را می¬نگرند که دیگر همانند گذشته داعیه مبارزه با ظلم و عدالتخواهی ندارد! حوزه¬ای را نظاره می¬کنند که در طول تاریخ همواره سردمدار جنبش¬های #عدالتخواه و مبارز با ظلم بوده و امروز در سکوت فرو رفته است تا آنجا که حتی فاقد تشکلهایی همانند تشکلهای مطالبه¬گر دانشگاهی است. از خود سوال می¬کنند که حوزه را چه شده؟ چرا دیگر مثل گذشته حقوق مردم و مستضعفین را مطالبه نمی¬کند؟ و این سوالی است که امروز حوزویان و نخبگان حوزه باید بدان پاسخ دهند.
اگر امروز حوزه علمیه داعیه تمدن سازی اسلامی دارد آیا نباید حقیقت عدالتخواهی را که از ارکان اصلی ساخت تمدن اسلامی است در خویش زنده کند؟ در زمانی که اعتراضات مردمی نسبت به اوضاع فعلی روز به روز در حال افزایش است چرا حوزه سکوت خود را نمی¬شکند و به حمایت از #مستضعفین جامعه فریاد عدالتخواهی سرنمی¬دهد؟ نخبگان حوزه باید چاره¬ای بیاندیشند و تا دیر نشده حوزه را از این انفعال مخرب خارج کنند.

وظایف حوزه علمیه نسبت به شعار سال نودوشش؛ حوزه تبلیغ

بسم الله الرحمن الرحیم

نام گذاری سالها از سوی مقام معظم رهبری، که به مثابه یک سیاست گذاری کلان و تعیین خط و مشی کشور در یک ساله جاری است، برای تمامی نهادها و دستگاههای اجرایی، مدیرتی، فرهنگی و غیره حامل یک مشی سیاستگذاری، مدیریتی و اجرایی بوده که آنها را مکلف میسازد به تحقق آرمان، هدف و سیاستی که از جانب عالیترین مقام کشور وضع و به آنها ابلاغ شده است. حوزه علمیه به عنوان یک نهاد انقلابی، فکری، فرهنگی و علمی یکی از مهمترین مخاطبین این سیاست گذاری از سوی رهبری معظم میباشد که در تئوریزه کردن، تبیین، تبلیغ و تحقق شعار سال نقشی انکارناشدنی و پراهمیت دارد. به نظر میرسد نقش حوزه علمیه در سه حوزه تئوریک، تبلیغ و عمل قابل واکاوی باشد. در نوشتار پیشین نقش حوزه علمیه را نسبت به شعار امسال در حوزه تئوریک بررسی کردیم. در این نوشتار به بررسی نقش حوزه علمیه در حوزه تبلیغ میپردازیم. و به امید خداوند در نوشتار سوم حوزه عمل را نیز بررسی خواهیم کرد.

نقش حوزه علمیه در حوزه تبلیغ:

مقوله تبلیغ جزئی از رسالات و وظایف ذاتی حوزه علمیه و کاری کاملا تخصصی محسوب میگردد که بسیاری از کشورهای دنیا هزینه­های بسیار بالایی را برای این مقوله تخصیص میزنند. تبلیغ به معنای اخص آن «تبلیغ دینی» همانند بسیاری از موضوعات دیگر احتیاج به مدیریت راهبردی و سیاست­گذاری دارد و قطعا باید بخش مهمی از مقوله تبلیغ به نشر فرمایشات، افکار، سیاستها و راهبردهای مقام معظم رهبری در جامعه هدف اختصاص داده شود. حوزه تبلیغ را با توجه به شعار سال و نیز جامعه هدفش میتوان در محورهای مختلفی واکاوی کرد که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود: ادامه خواندن وظایف حوزه علمیه نسبت به شعار سال نودوشش؛ حوزه تبلیغ

وظایف حوزه علمیه نسبت به شعار سال ۹۶؛ حوزه تئوریک

بسم الله الرحمان الرحیم

نام گذاری سالها از سوی مقام معظم رهبری، که به مثابه یک سیاست گذاری کلان و تعیین خط و مشی کشور در یک ساله جاری است، برای تمامی نهادها و دستگاههای اجرایی، مدیرتی، فرهنگی و غیره حامل یک مشی سیاستگذاری، مدیریتی و اجرایی بوده که آنها را مکلف میسازد به تحقق آرمان، هدف و سیاستی که از جانب عالیترین مقام کشور وضع و به آنها ابلاغ شده است. حوزه علمیه به عنوان یک نهاد انقلابی، فکری، فرهنگی و علمی یکی از مهمترین مخاطبین این سیاست گذاری از سوی رهبری معظم میباشد که در تئوریزه کردن، تبیین، تبلیغ و تحقق شعار سال نقشی انکارناشدنی و پراهمیت دارد. به نظر میرسد نقش حوزه علمیه در سه حوزه تئوریک، تبلیغ و عمل قابل واکاوی باشد که در نوشتار پیش رو نقش حوزه علمیه را نسبت به شعار امسال در حوزه تئوریک بررسی میکنیم. و به امید خداوند در نوشتارهای بعدی حوزه های تبلیغ و عمل را نیز بررسی خواهیم کرد.

*حوزه تئوریک:

با توجه به سرمایه ها و پشتوانه های علمی حوزه علمیه، جایگاه و نقش حوزه و روحانیت در حوزه تئوریک نقشی بی­بدیل است که این نقش را میتوان در چندین شاخه مورد تفحص قرار داد که در ذیل به برخی از آنها اشاره میشود:

الف) تبیین مبانی تولید: از شاخه هایی که میتوان در حوزه تئوریک بدان اشاره کرد نقش حوزه علمیه و روحانیت در تئوریزه کردن و تبیین مبانی تولید است که باید با رویکردی اجتهادی بدان پرداخت و مبانی، اصول و مولفه­های آن در بستر فقه با توجه به منابع اجتهادی استخراج و تولید شود. یکی از دلایل ضرورت حمایت از تولید ملی، ضرورت عملی ساختن اصل عزت مسلمانان در برابر کفاراست. عزت مندی دارای جوانبی است که بخش مهمی از آن منوط، به ساماندهی امور دنیا و تأمین معاش و تقویت اقتصاد است. پس، اصل عزت مندی مسلمانان اقتضا می کند که به مسائل مالی و اقتصادی اهمیت مضاعفی بدهیم. ادله دیگری که در حمایت از تولید داخلی باید مورد توجه قرارداد، ادله ای هستند که از اتلاف و تبذیر و اسراف اموال نهی می کنند. [۱] زیرا زمانی که به مقدار عظیم منابع ارزی و مالی که بواسطه عدم حمایت از تولید ملی و واردات محصولاتی که میتوان در داخل ساخته شود و نیز به ضرری که در پی رکود تولید به سرمایه­های انسانی و مالی کشور وارد میشود بیاندیشیم مفهوم واقعی اتلاف و اسراف را بهتر میابیم. ادامه خواندن وظایف حوزه علمیه نسبت به شعار سال ۹۶؛ حوزه تئوریک

نسبت حوزه با نظام اسلامی در اندیشه رهبری

*مقدمه:

السلام علیک ایتها السیده یافاطمه المعصومه

بی تردید نقش حضرت معصومه در عظمت و جایگاه قم نقشی بی بدیل است. حضور ایشان در این شهر چنان حیاتی بدان دیار بخشید که موجب گردید قم بعنوان مرکز اصلی معارف اهل بیت تبدیل گردد و امروز هم قلبی فعال در پمپاژ معارف اسلامی در پیکره جهان اسلام باشد. حوزه علمیه امروز مدیون همین حضور حیات بخش است. و بواسطه اینچنین حوزه ای بزرگان بسیاری رشد کردند که همچون ستارگانی در آسمان تشیع میدرخشند. و امروز به برکت انقلاب اسلامی که خود ثمره علمی، اجتهادی، بصیرت دهی و آگاهی بخشی و مبارزاتی حوزه و بزرگان آن و در راس آنان حضرت امام خمینی(ره) است، حوزه علمیه از هر دوران دیگری موثرتر و دارای موقعیت حساستری میباشد. لذا از این رو اهمیت بحث نسبت حوزه و روحانیت با نظام اسلامی روشن میشود چراکه به تعبیر مقام معظم رهبری: «حوزه علمیه بخصوص حوزه قم در هیچ دوره ای از تاریخ خود به قدر امروز مورد توجه افکار جهانی و انظار جهانی قرار نداشته است….امروز حوزه علمیه قم که در قله حوزه های علمیه قرار دارد یک چنین موقعیت حساسی را داراست…. حوزه علمیه بخصوص حوزه قم مادر این نظام است، بوجود آورنده و مولد این انقلاب و این حرکت عظیم است. یک مادرچگونه میتواند از زاده خود، از فرزند خود غافل بماند…»[۱] « اگر روحانیت نبود شما بدانید این نظام تشکیل نمیشد، این انقلاب پیروز نمیشد، تا صد سال دیگر هم پیروز نمیشد»[۲]. ادامه خواندن نسبت حوزه با نظام اسلامی در اندیشه رهبری