حاشیه ای بر حوزه تمدن ساز

در همایشی که چند روز پیش با عنوان «حوزه بین الملل، #حوزه تمدن ساز» در مدرسه امام کاظم (ع) قم برگزار شد، از ضرورت توجه به رویکرد تمدنی اسلام، لزوم داشتن نگاه منظومه ای و فراساحتی، و لزوم توجه به گفتمان بین المللی در حوزه سخن به میان آمد که به حق این لزومات همگی از بایسته¬های ضروری در مسیر #تمدن سازی¬اند. اما سوال اساسی در راه تمدن سازی حوزه این است که آیا حوزه کنونی قابلیت تمدن سازی را دارد؟ آن مفاهیمی که ماهیت تمدن اسلامی حول آنها تشخص پیدا می¬کند امروز تا چه اندازه دغدغه حوزه است؟ البته پرداختن به تمامی آن مفاهیم بنیادین در این مجال نمی¬گنجد اما یکی از آن مفاهیم مهم «#عدالت» و «عدالتخواهی» است. حوزه کنونی تا چه میزان در تبدبل این مفهوم بنیادین به یک گفتمان رایج همت گذارده است؟ و آیا اساسا بحث تمدن سازی اسلامی بدون رویکرد عدالتخواهانه معنا پیدا می¬کند؟
جامعه امروز در حالی گرفتار حجم بالایی از بی¬عدالتی¬های اجتماعی، اقتصادی، قضائی، اختلاسها و تبعیضهای ناروا، مشکلات موسسات اعتباری و سوء مدیریت در سامان بخشی به آنها و … است و از حوزه و روحانیت انتظار فریادهای دادخواهانه و عدالت¬طلبانه خمینی وار دارد که متاسفانه شاهد موضع منفعلانه حوزه است. ثمره این انفعال و عدم موضع انقلابی و عدالتخواهانه، سلب اعتماد مردم از حوزه و روحانیت و بدبینی نسبت به آنهاست. آنان حوزه¬ای را می¬نگرند که دیگر همانند گذشته داعیه مبارزه با ظلم و عدالتخواهی ندارد! حوزه¬ای را نظاره می¬کنند که در طول تاریخ همواره سردمدار جنبش¬های #عدالتخواه و مبارز با ظلم بوده و امروز در سکوت فرو رفته است تا آنجا که حتی فاقد تشکلهایی همانند تشکلهای مطالبه¬گر دانشگاهی است. از خود سوال می¬کنند که حوزه را چه شده؟ چرا دیگر مثل گذشته حقوق مردم و مستضعفین را مطالبه نمی¬کند؟ و این سوالی است که امروز حوزویان و نخبگان حوزه باید بدان پاسخ دهند.
اگر امروز حوزه علمیه داعیه تمدن سازی اسلامی دارد آیا نباید حقیقت عدالتخواهی را که از ارکان اصلی ساخت تمدن اسلامی است در خویش زنده کند؟ در زمانی که اعتراضات مردمی نسبت به اوضاع فعلی روز به روز در حال افزایش است چرا حوزه سکوت خود را نمی¬شکند و به حمایت از #مستضعفین جامعه فریاد عدالتخواهی سرنمی¬دهد؟ نخبگان حوزه باید چاره¬ای بیاندیشند و تا دیر نشده حوزه را از این انفعال مخرب خارج کنند.